Rak trzustki

Rak głowy trzustki

Informacje dotyczą :

  • głowy trzustki ( C25.0 wg ICD-10),
  • raka gruczołowego (części egzokrynnej trzustki) ( C25.0-2.8 wg ICD-0 wyd. II WHO 1990)
  • pierwotnego , czyli wywodzącego się z komórek trzustki

definicje:

  • głowa trzustki: część trzustki położona na prawo od lewego brzegu żyły krezkowej górnej. Wyrostek haczykowaty należy do głowy trzustki.
  • okoliczne ( regionalne = N) węzły chłonne głowy trzustki ( wg TNM wyd. 4 z 1987 r):
    • pnia trzewnego
    • okołotrzustkowe
      • powyżej i poniżej głowy oraz trzonu trzustki
      • trzustkowo-dwunastnicze przednie i tylne,
      • odświernikowe,
      • krezkowe bliższe
      • przewodu żółciowego wspólnego,
  • przerzuty odległe ( M) dla raka głowy trustkiwg TNM wyd. 4 z 1987 r
      • pozaregionalne węzły chłonne, w tym
      • okołoaortalne
      • węzły wnęki sledziony ( wyjątkowo rzadko występują)
      • ogona trzustki
    • krwiopochodne: wątroba, płuca, opłucna, rzadko kości i nadnercza.
    • otrzewna, sieć większa

Drogi szerzenia się:

  • przez ciągłość: tkankę tłuszczową okołotrzustkową, otrzewną, krezke jelita, przewód żółciowy wspólny, dwunastnicę, żżołądek, poprzecznicę oraz przestrzeń zaotrzewnową ( żyłę wrotną i głowną dolną, aortę, nerwy trzewne)
  • drogą chłonną: węzły chłonne okołotrzustkowe, aorty brzuszneji i wneki wątroby. Wyjątkowo do wnęki śledziony
  • drogą krwiopochodną: najczęściej wątroba, ale równiez płuca i opłucna, rzadko kości i nadnercza.
  • na otrzewnej, krezce jelita i w sieci większej

Rak głowy trzustki nie daje przerzutów do wezłów chłonnych wzdłuż małej i dużej krzywizny żołądka.


Do oceny stopnia zaawansowania choroby przed leczeniem służy:

  • tomografia komputerowa (TK)(wielodetektorowa, wielofazowa, spiralna).
  • Laparoskopia ( zmiany przerzutowe w wątrobie i otrzewnej o objetości mniejszej od progu wykrywalnosci TK)
  • poziom CA 19.9 w surowicy ( poziom powyżej 750 U/ml wiąze się z wysokim prawdopodobieństwem choroby w dużym zaawansowaniu miejscowym lub uogólnionej)

    Opis badania TK powinien zawierać następujące dane:
  • stwierdzenie obecności lub nieobecności zmian przerzutowych w wątrobie lub otrzewnej,
  • opis drożności zyły krezkowej górnej (SMV) i zyły wrotnej (PV),
  • opis związku SMV i PV i ich dopływów z guzem,
  • opis związku guza z tętnicą krezkową górną ( SMA), pniem trzewnym, tętnicą wątrobową i żołądkowo-dwunastnicza,
  • stwierdzenie obecności lub nieobecności naczyń patologicznych.

Jeśłi wykonane badanie TK nie pozwala na ocenę tych elementów to należy przed zaplanowaniem leczenia powtórzyć badanie TK zgodnie z protokołem badania guzów trustki.


    Kiedy decydować się na operację w zamierzeniu radykalną ?
  • guz jest resekcyjny tzn. nie nacieka żadnej z następujących struktur naczyniowych:
    • tętnicy krezkowej górnej,
    • żyły wrotnej,
    • żyłu krezkowej górnej
    • tętnicy wątrobowej
    Stwierdza się to na podstawie drożności naczynia ( TK), braku cech nadciśnienia wrotnego (objaw pośredni niespecyficzny) i obecności marginesu zdrowej tkanki pomiędzy guzem a naczyniami
  • guz jest w stadium zaawansowania miejscowym ( T+N0M0) lub regionalnym (TN+M0), czyli nie ma przerzutów odległych (M)

Czy przed leczeniem operacyjnym konieczne jest rozpoznanie cytologiczne/histologiczne?
Istnieją dwie szkoły postępowania:

  • jedna uznająca, że u pacjentów u których obraz kliniczny i radiologiczny odpowiada resekcyjnemu guzowi trzustki resekcja powinna być przeprowadzona bez rozpoznania mikroskopowego, czyli byc zabiegiem diagnostycznym i jednocześnie leczniczym. Jest to dopuszczlne jeśli nie jest dostępna biopsja trzustki, a wskaśniki chorobowości i smiertelności związane z pankreatektomią sa dopuszczalnie niskie.
  • druga szkoła zaleca biopsje przedoperacyjną cieńko lub gruboigłową ( pod kontrolą USG, TK, EUS)

    Rodzaje operacji w zamierzeniu radykalnych ( skróty i nazwy angielskie):
  • PD = PancreatoDuodenectomy = Whipple procedure (pancreaticoduodenal resection)
  • PPD = Pylorus preserving PD
  • DP = Distal Pancreatectomy (for tumors of the body and tail of the pancreas)
  • TP = Total Pancreatectomy (when necessary for adequate margins)

    Piśmiennictwo:
  1. Pisters i wsp.: Leczenie gruczolakoraka ograniczonego do trustki. ASCO Educational Book 2003, wyd. polskie, str. 253-276
  2. Kozuschek red.: Chirurgia trzustki PZWL Warszawa 1999
  3. Spissl i wsp. : Atlas TNM, Sanmedica Warszawa 1994


Informacja dla pacjentów:

Ta strona została stworzona wyłącznie dla celów edukacyjnych, a nie dla udzielania porad medycznych, diagnozowania czy leczenia chorób. Nie zastępuje profesjonalnej opieki medycznej. Jeśli Pan/Pani ma lub przypuszcza, że ma problem ze zdrowiem należy skontaktowć się ze swoim lekarzem.

BEZPŁATNE BADANIA MAMMOGRAFICZNE

Zapraszamy Panie w wieku od 50 do 69 roku życia



Kontakt

Specjalistyczny Szpital im. dr Alfreda Sokołowskiego
  • Ul. Sokołowskiego 4
  • 58-309 Wałbrzych
  • Centrala telefoniczna: 74 64 89 742
  • Rejestracja do poradni: 74 64 89 679
  • Sekretariat dyrektora: 74 64 89 600

Newsletter

/rak-trzustki